الشيخ فاضل اللنكراني

22

اصول فقه شيعه (فارسى)

كفايت مىكند و اعاده و قضاء لازم نيست يا اينكه اعاده و قضاء لازم است . و وقتى به امر واقعى ثانوى مىرسيم ، آن را هم نسبت به خودش حساب كنيم و بگوييم : مولا گفته است : « اگر شما فاقد الماء بوديد ، وظيفهء شما نماز با تيمّم است » ، آيا اين نماز با تيمّم كه در خارج اتيان شده است ، نسبت به خود اين امر ، مجزى است يا نه ؟ معناى مجزى بودن هم عدم وجوب اعاده و قضاء است . در مورد امر ظاهرى هم مىگوييم : « روايت زراره - مثلًا - مىگويد : « نماز جمعه واجب است » ، پشتوانهء روايت زراره هم « صدّق العادل » است ، حال اگر كسى روز جمعه نماز جمعه بخواند آيا اين نماز جمعه ، در ارتباط با خود اين امر ظاهرى مجزى است يا نه ؟ » مقام دوّم : در اين قسمت از بحث ، هر سه قسم امر شركت ندارد بلكه فقط امر واقعى ثانوى و امر ظاهرى شركت دارند . در بحث اجزاء ، آنچه حائز اهميت است همين قسمت از بحث است . بحث در اين است كه اگر فاقد الماء ، صلاة با تيمّم را انجام داد ، سپس در وقت يا خارج از وقت ، واجد الماء شد ، آيا اين نماز با تيمّم در حال فقدان ماء ، كفايت از نماز با وضو بعد از وجدان ماء مىكند يا اينكه بايد اعاده يا قضاء شود ؟ يعنى اگر در وقت واجد ماء شد اعاده كند و اگر خارج از وقت واجد ماء شد قضاء نمايد . و در مورد امر ظاهرى اين‌طور بحث كنيم كه اگر خبر زراره گفت : « روز جمعه ، نماز جمعه واجب است » ما هم با اتكاء به خبر زراره با پشتوانهء « صدّق العادل » نماز جمعه خوانديم ، سپس معلوم شد كه در روز جمعه ، نماز جمعه واجب نبوده است ، آيا اين نماز جمعه‌اى كه با تكيه بر روايت صحيحه انجام داده‌ايم مجزى است ؟ به اين معنا كه اگر بعداً كشف خلاف شد و معلوم گرديد كه روز جمعه ، نماز ظهر واجب بوده ، چنانچه در وقت كشف خلاف شد اعادهء نماز ظهر لازم نباشد و اگر در خارج وقت كشف خلاف شد قضاى نماز ظهر لازم نباشد . يا اينكه مجزى نيست ؟ يعنى نماز جمعه‌اى كه با استناد به روايت زراره خوانده‌ايم تا وقتى به درد مىخورد كه كشف خلاف نشده باشد و اگر كشف خلاف شد و معلوم گرديد روز جمعه نماز ظهر واجب بوده بايد آن را اعاده - در